Sayıyı Yazıya Çevirme: Çek, Senet ve Dilekçe İçin Rakamdan Yazıya

Bir çeki, senedi ya da dilekçeyi doldururken tutarı iki kez yazarsınız: bir kez rakamla, bir kez yazıyla. Yazıyla olan kısımda iki soru çıkar: sayı Türkçede nasıl okunur ve sözcükler ayrı mı bitişik mi yazılır? Aşağıdaki araç ikisini birden yanıtlar: tutarı girin, hem metin yazımını hem çek/senet yazımını verir.

Metinde ayrı, çekte bitişik: iki yazım neden farklı?

TDK yazım kurallarına göre sayılar normal metinde ayrı yazılır: altı yüz elli lira otuz beş kuruş. Para ile ilgili işlemlerle senet, çek gibi ticari belgelerde ise bitişik yazılır: altıyüzelliliraotuzbeşkuruş.

Bitişik yazımın sebebi süs değil güvenliktir: sözcüklerin arasında boşluk kalırsa araya ekleme yapılabilir. Aynı sebeple bankacılık pratiğinde tutarın başına “yalnız” yazılır ve satırın kalan boşluğu çizgiyle kapatılır; amaç tutarın önüne ya da arkasına rakam veya sözcük eklenememesidir.

Sayı yazıya nasıl çevrilir?

Yöntem tek cümleyle şudur: sayıyı sağdan üçerli gruplara ayırın, her grubu kendi içinde okuyun, grubun basamak adını (bin, milyon, milyar…) sonuna ekleyin. 1.250.000 sayısını araç şöyle böler:

Parçalar birleşince bir milyon iki yüz elli bin lira elli kuruş çıkar. Değeri sıfır olan grup hiç okunmaz: 1.000.005 sayısında binler grubu boştur, okunuşu bir milyon beş olur — araya “sıfır bin” gibi bir şey girmez.

“Bir bin” denmez, “bir milyon” denir

Türkçe sayı okunuşunun en çok yanlış yapılan kuralı budur. Yüz ve bin, başlarına “bir” almaz; milyon ve üstü alır:

Aynı kural bileşik sayılarda da geçerlidir: 1.100 bin yüz okunur, “bir bin bir yüz” değil. 1923 ise bin dokuz yüz yirmi üç.

Kuruş ve ondalık nasıl okunur?

Para tutarında virgülden sonrası kuruştur ve en çok iki basamaktır: 650,35 TL yazıyla altı yüz elli lira otuz beş kuruş olur. Kuruş sıfırsa hiç yazılmaz. Para dışı bir sayıda ise virgül “virgül” diye okunur ve ondalık kısmın başındaki sıfırlar tek tek söylenir: 3,05 = üç virgül sıfır beş.

Araç neyi reddeder?

Araç belirsiz girdiyi tahmin etmez. “1.25” yazarsanız sonuç basmaz; çünkü nokta Türkçede binlik ayraçtır ve üçerli gruplama ister — ondalık kastediyorsanız virgül kullanmanız gerekir. Tam kısım 15 basamağı (999 trilyon ailesi) aşarsa da sonuç üretmez; katrilyon günlük kullanımda geçmez. Ürettiği her okunuşu da bağımsız bir çözümleyiciyle sayıya geri çevirip girdiyle karşılaştırır; eşleşmezse sonuç basılmaz.

Tutarı yazmadan önce işinize yarayacak hesaplar

Çek ya da senede yazacağınız tutar çoğu zaman başka bir hesabın sonucudur. Vadeli satışta peşin fiyata eklenen farkı vade farkı hesaplama, bir tutarın faiz getirisini faiz hesaplama, indirim ya da artış oranını yüzde hesaplama aracıyla bulabilirsiniz. Sözleşme gibi kâğıtlarda damga vergisi söz konusuysa damga vergisi hesaplama sayfası oranları ve nüsha kuralını anlatır.

Sayıların başka bir yazımıyla uğraşıyorsanız Roma rakamları çevirici sayıyı Roma rakamına çevirir ve geçersiz yazımı reddeder. Dilekçe metninizin uzunluğunu ölçmek için kelime sayacı kullanılabilir.

Sık yazılan tutarlar

Sık sorulan sorular

Çekte tutarı büyük harfle mi yazmalıyım?

Zorunlu değildir; okunaklı ve eksiksiz olması yeterlidir. Büyük harf kullanacaksanız Türkçe karakterlere dikkat edin: “iki”nin büyüğü “İKİ”dir, “IKI” değil. Araç bu karışıklığa yol açmamak için sonucu küçük harfle verir.

“Yalnız” sözcüğü zorunlu mu?

Yaygın bir bankacılık pratiğidir; tutarın başına eklenmesinin amacı öne rakam ya da sözcük eklenmesini önlemektir. Aynı amaçla satırın kalan kısmı çizgiyle kapatılır.

Rakamla ve yazıyla tutar birbirini tutmazsa ne olur?

İki yazım arasında fark, belgenin tarafları arasında uyuşmazlık sebebidir; bu yüzden ikisinin birebir aynı tutarı göstermesi gerekir. Aracın iki çıktısı da aynı sayıdan üretilir ve iç doğrulamadan geçer.

On binlik sayıyı bitişik mi ayrı mı yazayım?

Bağlama göre: ödev, haber, rapor gibi normal metinde ayrı (bin dokuz yüz yirmi üç); çek, senet, sözleşme tutarı gibi para işlemlerinde bitişik (bindokuzyüzyirmiüç).