Altın Fiyatları: Gram, Ons ve Ayara Göre Borsa İstanbul Kapanışı

Gram altının Borsa İstanbul’da oluşan resmî gün sonu kapanış fiyatını,
önceki iş gününe göre değişimini ve 22, 18, 14 ayar karşılıklarını tek ekranda gösterir. Elinizdeki
bileziğin ya da çeyrek altının borsa değerini de ağırlığını yazarak görebilirsiniz.

1. Bu altın fiyatları nereden geliyor?

Fiyatlar Borsa İstanbul Kıymetli Madenler Piyasası günlük bülteninden alınır.
Bülten her iş günü seans kapanışından sonra yayımlanır; içinde has altının (1000 ayar) kilogram başına
Türk lirası cinsinden önceki kapanışı, gün içi en düşük ve en yüksek fiyatı, kapanışı ve ağırlıklı
ortalaması yer alır. Araç bu değerleri gram başına çevirir ve bülten gününü her zaman üstte yazar.

Bu bir anlık fiyat ekranı değildir. Kuyumcu vitrinlerinde ya da Kapalıçarşı
ekranlarında gün içinde değişen rakamlar serbest piyasa fiyatlarıdır ve resmî bir kaynaktan yayımlanmaz.
Burada gördüğünüz, organize piyasada gün boyunca gerçekleşen işlemlerin resmî özetidir. Hafta sonu ve
resmî tatillerde bülten çıkmadığı için ekranda son iş gününün kapanışı kalır.

Veriyi çekerken bir iç denetim de yapıyoruz: bültendeki Türk lirası/kilogram fiyatı ile dolar/ons
fiyatından Merkez Bankası kuruyla hesaplanan gram fiyatı karşılaştırılır. İkisi arasında belirgin bir
fark çıkarsa veri sayfaya alınmaz.

Kaynak:
Borsa İstanbul — Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası verileri.

2. Gram altın, has altın ve ayar farkı

“Gram altın” dendiğinde çoğunlukla 24 ayar, yani has altın kastedilir; borsa fiyatı da bu saflık
üzerinden ilan edilir. Takı ve sikkeler ise genellikle daha düşük ayardadır. Ayar saflığı 24 üzerinden
anlatır, bu yüzden bir gram altının içindeki has altın ayar ÷ 24 ile bulunur:

Ayar	Saflık (milyem)	1 gramdaki has altın
24 ayar	1.000,0‰	1 gram
22 ayar	916,7‰	0,9167 gram
18 ayar	750,0‰	0,75 gram
14 ayar	583,3‰	0,5833 gram

Aracın üstündeki ayar tablosu bu oranları güncel kapanış fiyatıyla çarpar. Örneğin 22 ayarın bir
gramı, has altın gram fiyatının 22/24’üne karşılık gelir.

3. Çeyrek, yarım ve tam altın fiyatı nasıl bulunur?

Çeyrek altın fiyatı en çok aranan rakamlardan biri, ama sayfada hazır bir “çeyrek altın: şu kadar”
satırı yok. Sebebi şu:

• Tek bir ağırlık yok. Ziynet çeyreği ile Cumhuriyet çeyreği farklı basılır; yarım,
  tam, ata ve reşat altınlarının da kendi ölçüleri vardır.
• Sikkeler aşınır. Elden ele dolaşan eski tarihli bir sikke, yeni basılmış olandan
  hafiftir.
• Borsa bülteni sikke fiyatı vermez. Bülten yalnız has altının fiyatını içerir;
  sarrafiye fiyatları serbest piyasada, işçilik ve talep farkıyla oluşur.

Doğru yol, elinizdeki sikkenin ağırlığını kuyumcu terazisinde öğrenmek ve araçtaki forma yazmaktır:
ağırlık × ayar ÷ 24 size içindeki has altını, bu da kapanış fiyatıyla çarpılınca borsa değerini verir.
Farklı ayarlardaki birden çok parçayı ya da damgadaki milyem değerini hesaplamak için
altın hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

4. Borsa fiyatı ile kuyumcu fiyatı neden aynı değil?

Borsa fiyatı külçe hâlindeki has altının toptan fiyatıdır. Kuyumcuda gördüğünüz alış ve satış
fiyatları bunun üstüne üç şey ekler:

• İşçilik: altını bilezik, künye ya da sikke hâline getirmenin maliyeti.
• Alış-satış farkı: kuyumcunun aldığı fiyat ile sattığı fiyat arasındaki marj.
• Talep primi: yoğun talep dönemlerinde sikkeler borsa değerinin üstünde işlem görebilir.

Bu yüzden sayfadaki rakamı “kuyumcu bana bu kadar verir” diye değil, elinizdeki altının
içindeki has altının piyasa değeri olarak okuyun. Bir teklifi değerlendirirken ölçüt budur.

5. Ons, gram ve kilogram arasındaki ilişki

Uluslararası piyasalarda altın troy ons ile fiyatlanır. Bir troy ons tanım gereği
31,1034768 gramdır. Araçtaki ons satırı, gram kapanış fiyatını bu sayıyla çarpar; kilogram satırı ise
bültenin kendi değeridir.

Gram altının Türk lirası fiyatı iki şeye birden bağlıdır: altının dolar cinsinden ons fiyatı ve
dolar/TL kuru. Kabaca gram TL = ons dolar fiyatı × dolar kuru ÷ 31,1034768. Bu yüzden
ons fiyatı yerinde dururken kur yükselirse gram altın da yükselir. Güncel kur için
dolar kuru ve euro kuru
sayfalarına, tutar çevirmek için döviz çevirici aracına,
ons-gram gibi birimler için birim çevirici aracına bakabilirsiniz.

6. Son iş günlerinin tablosu nasıl okunur?

Aracın altındaki tabloda her satır bir bülten gününe aittir: o günün gram has altın kapanışı ve bir
önceki iş gününe göre yüzde değişimi. Hafta sonları ve tatiller tabloda yer almaz, çünkü o günlerde
borsada işlem ve bülten yoktur. Pazartesi satırındaki değişim bu yüzden cuma kapanışına göredir.

Kapanış, günün son işleminin fiyatıdır. Gün boyunca oluşan fiyatların işlem miktarına göre
ortalamasını görmek isterseniz aracın üstündeki ağırlıklı ortalama satırına bakın; gün
içinde sert oynama olan günlerde bu değer kapanıştan daha temsili olabilir.

7. Altın fiyatının işe yaradığı başka hesaplar

• Zekât: nisap has altın üzerinden tanımlanır; güncel gram fiyatıyla
  zekât hesaplama aracında nisaba ulaşıp ulaşmadığınızı görebilirsiniz.
• Miras ve paylaşım: farklı ayarlardaki takılar has altın karşılığına çevrilerek ortak bir
  değer üzerinden bölüşülebilir.
• Karşılaştırma: 14 ayar ağır bir künye ile 22 ayar ince bir bilezik gram sayısıyla
  kıyaslanamaz; ölçüt içlerindeki has altındır.

8. Sık sorulan sorular

Buradaki altın fiyatı anlık mı?

Hayır. Fiyat Borsa İstanbul Kıymetli Madenler Piyasasının günlük bülteninden gelir ve her iş günü seans kapanışından sonra yenilenir. Hangi güne ait olduğu aracın en üstünde yazar.

Gram altın fiyatı hangi ayara göre veriliyor?

Gösterilen gram başına fiyat 24 ayar, yani has altın içindir. 22, 18 ve 14 ayar karşılıkları aracın içindeki tabloda ayar ÷ 24 oranıyla hesaplanır.

Çeyrek altın fiyatını neden doğrudan göstermiyorsunuz?

Çeyrek altının tek bir ağırlığı yoktur: ziynet ve Cumhuriyet çeyreği farklı basılır, eski sikkeler aşınır ve borsa bülteni sikke fiyatı içermez. Sikkenin ağırlığını tartıp forma yazarsanız içindeki has altının borsa değerini görürsünüz.

Kuyumcudaki fiyat neden farklı?

Kuyumcu fiyatı has altının borsa değerine işçilik, alış-satış farkı ve dönemsel talep primini ekler. Buradaki rakam bu eklerden arındırılmış piyasa değeridir.

Hafta sonu fiyat neden değişmiyor?

Hafta sonu ve resmî tatillerde borsada işlem olmadığı için bülten yayımlanmaz. Ekranda son iş gününün kapanışı kalır ve tarihi yazılıdır.

Bir ons altın kaç gramdır?

Altında kullanılan troy ons tanım gereği 31,1034768 gramdır. Gündelik mutfak onsu (yaklaşık 28,35 gram) ile karıştırılmamalıdır.