Çekiliş yapmak için isim listesini aşağıdaki kutuya yapıştırmanız yeterlidir; bu çevrim içi çekiliş aracı üyelik istemeden, saniyeler içinde kazananı ve yedekleri belirler. Katılımcıları alt alta yazın, kaç kazanan ve kaç yedek istediğinizi seçin, “Çekilişi yap”a basın.
Seçim tarayıcınızda yapılır; liste hiçbir yere gönderilmez.
1. Çekiliş nasıl yapılır?
Araç açıldığında kutuda altı örnek isim (Ayşe, Mehmet, Zeynep, Can, Elif, Burak) hazır gelir; nasıl çalıştığını görmek için hiçbir şeyi değiştirmeden düğmeye basabilirsiniz. Kendi çekilişiniz için adımlar şöyledir:
- Listeyi yapıştırın. Örnek isimleri silin ve katılımcıları “Katılımcılar (her satıra bir isim)” kutusuna alt alta yazın ya da bir tablodan, not uygulamasından kopyalayıp yapıştırın. İsim yerine kullanıcı adı, numara ya da takım adı da yazabilirsiniz; araç için her satır bir katılımdır.
- Sayacı kontrol edin. Kutunun altındaki satır, siz yazarken çekilişe kaç katılımcının gireceğini gösterir. Aynı isim birden fazla yazıldıysa bunu da aynı satırda haber verir. Sayı beklediğinizden farklıysa listeyi çekilişten önce düzeltin.
- Kazanan sayısını yazın. Kutu 1 ile açılır; tek ödül varsa dokunmayın, birden fazla ödül dağıtacaksanız ödül sayısını girin.
- Yedek sayısını yazın. Kutu 0 ile açılır. Kazanana ulaşamama ihtimaline karşı en az bir yedek belirlemek işinizi kolaylaştırır; yedekler sonuçta sırasıyla listelenir.
- “Çekilişi yap” düğmesine basın. Sonuç hemen düğmenin altında çıkar: önce kazananlar, sonra varsa yedekler, en altta da katılımcı sayısı, kazanma olasılığı ve çekilişin yapıldığı tarih ile saat (Türkiye saatiyle) yazar.
Kişi başı tek hak vermek istiyorsanız düğmeye basmadan önce Aynı isimleri birleştir (kişi başı tek hak) kutusunu işaretleyin; sayaç anında yeni katılımcı sayısını gösterir. Sonucu belgelemek için ekranın görüntüsünü ekran görüntüsü alma aracıyla, çekiliş anının tamamını ise ekran kaydı alma aracıyla kaydedebilirsiniz; ikisi de tarayıcıda çalışır.
2. Bu çekiliş gerçekten adil mi?
Bir çekilişin adil olması iki şarta bağlıdır: rastgele sayının tahmin edilemez olması ve her katılımcının
aynı olasılıkla seçilmesi. Araç ikisini de ayrı ayrı sağlar:
- Tahmin edilemezlik. Sayılar tarayıcının şifreleme amaçlı rastgele sayı üreticisinden
(crypto.getRandomValues) gelir; sıradanMath.random()kullanılmaz. - Eşit olasılık. Rastgele sayıyı “mod alarak” katılımcı sayısına indirmek, bazı sıralardaki
kişilere çok küçük ama gerçek bir avantaj verir. Araç bunun yerine aralık dışına düşen sayıları atıp yeniden
üretir (reddetme örneklemesi); seçimin kendisi ise karıştırma (Fisher-Yates) yöntemiyle yapılır.
Bu iddia ölçülerek sınandı: 12 katılımcılı bir listede 120.000 çekiliş yapıldı ve kazananların dağılımı
istatistiksel eşitlik testinden (ki-kare, %0,1 anlamlılık) geçti. Aynı test yedek sıraları için de yapıldı.
Kullanılan yöntemlerin hepsi açık ve belgelidir. Tarayıcının rastgele sayı üreticisinin nasıl çalıştığını MDN’in getRandomValues belgesinden, karıştırma yöntemini Fisher-Yates karıştırması maddesinden, dağılımın eşitliğini sınamakta kullanılan testi de ki-kare testi maddesinden okuyabilirsiniz. Araçta gizli bir ağırlık, öne alınan satır ya da “şanslı” sıra yoktur: listenin başındaki isimle sonundaki isim aynı olasılıkla seçilir, bu yüzden listeyi alfabetik ya da katılım sırasına göre yazmanız sonucu etkilemez. Aynı rastgelelik kaynağıyla tek bir sayı çekmek isterseniz rastgele sayı aracını kullanabilirsiniz.
3. Kazanma olasılığım ne?
Her katılımcının kazanma olasılığı kazanan sayısı ÷ katılımcı sayısı kadardır. 200 kişilik
bir çekilişte 3 kazanan varsa her kişinin şansı %1,5’tir. Araç sonucun altına bu olasılığı ve çekilişin
yapıldığı tarih-saati yazar; ekran görüntüsü alarak paylaşabilirsiniz.
| Katılımcı | Kazanan | Her kişinin olasılığı |
|---|---|---|
| 6 | 1 | %16,6667 |
| 10 | 1 | %10 |
| 50 | 2 | %4 |
| 200 | 3 | %1,5 |
| 1000 | 5 | %0,5 |
Tablodaki değerler aracın sonuç satırında yazdığı değerlerle aynıdır; olasılık en çok dört ondalık basamakla gösterilir, bu yüzden altı kişilik örnek listede tek kazanan için %16,6667 görürsünüz. Olasılık yalnız kazanan sayısına bağlıdır: yedek eklemek kazanma şansını değiştirmez, yedekler ayrıca ve kazananlardan sonra belirlenir. Bir ismi listeye iki kez yazarsanız ve birleştirme kapalıysa o kişinin iki katılımı olur; şansı da buna göre artar. Oranları kendiniz hesaplamak isterseniz yüzde hesaplama aracı, kaç farklı kazanan grubu oluşabileceğini görmek isterseniz kombinasyon hesaplama aracı işinizi görür.
4. Yedek neden gerekli?
Kazanan ulaşılamaz çıkarsa ya da katılım şartını sağlamadığı anlaşılırsa çekilişi baştan yapmak,
ilk sonucu görmüş katılımcılar arasında “sonuç beğenilmedi, tekrar çekildi” şüphesi doğurur. Yedekleri
aynı çekilişte, sırasıyla belirlemek bu sorunu ortadan kaldırır: kazanandan sonra hak birinci yedeğe,
sonra ikinciye geçer. Bir kişi hem kazanan hem yedek olamaz.
Yedeğe hangi durumda ve ne kadar süre sonra geçileceğini çekilişten önce duyurmak tartışmayı baştan önler. Süreyi siz belirlersiniz; önemli olan kuralın sonuç görülmeden önce yazılmış olmasıdır. Yedek sırası da kazananlar gibi tek çekilişte ve aynı rastgelelik kaynağıyla belirlenir; ikinci yedek, birinci yedek de hakkını kullanamazsa devreye girer.
5. Aynı isim iki kez yazılırsa ne olur?
Sosyal medya çekilişlerinde yorumlar kopyalanınca aynı kişi birkaç kez listeye girebilir. Araç bunu
sessizce düzeltmez: her satırı bir katılım sayar ve sonucun altında hangi ismin kaç kez yazıldığını
uyarı olarak gösterir. Kurallarınız “kişi başı tek hak” diyorsa “Aynı isimleri birleştir” kutusunu işaretleyin;
büyük-küçük harf farkı Türkçe kurallara göre gözetilir (İ/i ve I/ı ayrı harflerdir).
Boş satırlar ve isimlerin başındaki/sonundaki boşluklar katılım sayılmaz; sayaç, çekilişe kaç kişinin
gireceğini siz yazarken gösterir.
6. Çekilişi şeffaf yapmak için
- Katılımcı listesini çekilişten önce paylaşın ya da ekran kaydı alın.
- Kazanan ve yedek sayısını çekilişten önce duyurun.
- Çekilişi tek seferde yapın; sonucu, olasılık ve tarih satırıyla birlikte paylaşın.
Sonucun altındaki satır bu yüzden vardır: katılımcı sayısı, kişi başı olasılık ve çekilişin tarih ile saati tek satırda yazar. Paylaştığınız görüntüde bu satırın bulunması, sonucun hangi listeyle ve ne zaman çekildiğini gösterir; önceden duyurduğunuz katılımcı sayısıyla sonuçtaki sayının aynı olması da listenin sonradan değiştirilmediğine işaret eder.
İki kişi arasında hızlı bir karar içinse yazı tura aracı aynı
güvenli rastgelelik kaynağını kullanır; tahmin edilemez parola gerekiyorsa
şifre oluşturucu da öyle.
7. Kura çekme ve diğer kullanım alanları
Çekiliş ile kura çekme aynı işlemdir: bir listeden, kimsenin önceden bilemeyeceği biçimde bir ya da birkaç satır seçilir. Bu yüzden araç yalnız sosyal medya çekilişlerinde değil, isim listesi olan her durumda kullanılabilir:
- Sınıfta ve toplantıda. Sunum sırasını, sözlüye kalkacak öğrenciyi ya da tutanağı yazacak kişiyi belirlemek için listeyi yapıştırıp tek kazanan çekin.
- Hediye ve ödül dağıtımında. Birden fazla ödül varsa kazanan sayısını ödül sayısına eşitleyin; kazananlar listelenme sırasıyla birinci, ikinci, üçüncü ödüle eşlenebilir. Eşleme kuralını çekilişten önce duyurmanız yeterlidir.
- Takım ve grup kurarken. Kaptanları ya da grup başkanlarını kurayla seçmek için kazanan sayısına takım sayısını yazın.
- Sıra belirlerken. Bütün listeyi rastgele sıraya dizmek için kazanan sayısına 1, yedek sayısına geri kalan kişi sayısını yazın; sonuç, listenin baştan sona karıştırılmış hâlidir.
- Yorum çekilişlerinde. Yorumları ya da kullanıcı adlarını kopyalayıp her satıra bir tane gelecek biçimde yapıştırın; tekrar eden adları araç size gösterir.
İsim listesi olmayan kararlar için daha uygun araçlar vardır. Birkaç seçenek arasında görsel bir seçim için karar çarkı, oyunlarda sayı gerektiğinde zar atma sayfasını kullanabilirsiniz. Yapıştırdığınız listenin kaç satır tuttuğunu çekilişten bağımsız olarak doğrulamak isterseniz kelime sayacı aracı satır ve kelime sayısını verir.
Bir noktayı açık söylemek gerekir: bu araç rastgele ve eşit olasılıklı bir seçim yapar, resmî bir çekiliş tutanağı ya da izin belgesi üretmez. Ticari kampanyalarda uyulması gereken kurallar varsa bunları ayrıca ilgili kurumdan öğrenmelisiniz; sayfa hukuki değerlendirme içermez.
8. Aracın sınırları ve uyarı mesajları
Araç hatalı bir girişte sonuç uydurmaz; çekilişi yapmadan durur ve nedenini yazar. Karşılaşabileceğiniz mesajlar ve anlamları şunlardır:
- “Çekiliş için en az 2 katılımcı gerekir.” Liste boş ya da tek satır. Boş satırlar katılım sayılmadığı için yalnız dolu satırlar hesaba girer.
- “En çok 100.000 katılımcı girilebilir.” Liste üst sınırı aşıyor; listeyi bölmek yerine tekrarları temizlemeyi deneyin.
- “Kazanan sayısı en az 1 olmalı.” Kazanan kutusu boş, sıfır ya da ondalıklı bir değer içeriyor.
- “Yedek sayısı 0 ya da pozitif tam sayı olmalı.” Yedek kutusuna eksi ya da ondalıklı bir değer yazılmış.
- “Kazanan + yedek … katılımcı sayısını … aşıyor.” İstenen toplam kişi sayısı listedeki kişiden fazla. Örneğin altı kişilik listede 5 kazanan ve 2 yedek istenemez; 5 kazanan ve 1 yedek istenebilir.
İsimler karşılaştırılmadan önce düzenlenir: baştaki ve sondaki boşluklar atılır, isim içindeki art arda boşluklar tek boşluğa indirilir. Böylece “Ali Can” ile “Ali Can” aynı kişi sayılır. Büyük-küçük harf farkı da tekrar sayılır; “Ayşe” ile “ayşe” aynı isimdir. Listeniz baştan sona büyük harfle ya da karışık yazıldıysa ve düzgün görünmesini istiyorsanız yapıştırmadan önce büyük küçük harf çevirme aracından geçirebilirsiniz.
Aracın yapmadığı şeyleri de bilmek gerekir. Sosyal medya hesaplarına bağlanmaz, yorumları kendisi toplamaz, katılım şartlarını (takip, beğeni, etiket) denetlemez; listeyi siz hazırlarsınız. Sonuç bir yere kaydedilmez: sayfayı yenilediğinizde ya da kapattığınızda sonuç da liste de silinir, aynı çekilişe sonradan dönemezsiniz. Bu yüzden sonucu göründüğü anda kaydedin. Araç JavaScript ile çalışır; tarayıcınızda JavaScript kapalıysa form görünür ama çekiliş yapılmaz.
9. Sık sorulan sorular
Kaç kişiyle çekiliş yapabilirim?
En az 2, en çok 100.000 katılımcı girilebilir. Kazanan ve yedek sayılarının toplamı katılımcı sayısını aşamaz.
Aynı listeyle tekrar çekersem aynı kişi mi çıkar?
Hayır, her çekiliş bağımsızdır. Bu yüzden sonucu ilk çekilişte belirleyin; beğenilmeyen sonucu tekrar çekmek adaleti bozar. Kazanan ulaşılamazsa yedeğe geçin.
Liste bir yere kaydediliyor mu?
Hayır. İsimler ve çekiliş tamamen tarayıcınızda işlenir; sunucuya gönderilmez.
Sonuç manipüle edilebilir mi?
Araç sonucu belirlemek için tahmin edilemeyen, şifreleme amaçlı rastgele sayılar kullanır ve her katılımcıya eşit olasılık verir; bu, 120.000 çekilişlik istatistiksel testle sınanmıştır. Şeffaflık için listeyi önceden paylaşıp çekilişi kayıt altında yapmanız önerilir.
Instagram yorumlarından çekiliş yapabilir miyim?
Yorum yapanların kullanıcı adlarını her satıra bir tane gelecek şekilde yapıştırın. Aynı kişi birden fazla yorum yaptıysa araç uyarır; kurallarınıza göre “aynı isimleri birleştir” seçeneğini kullanın.