Çok tehlikeli işyerleri, asıl faaliyetinin NACE kodu İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği’nde en yüksek risk grubunda sayılan işyerleridir. sorgu.co’nun SGK kayıtlı 321.817 işyerini kapsayan veritabanında bunların 85.903‘ü (%26,7) çok tehlikeli sınıfta. Bu rehberde hangi faaliyet kollarının bu sınıfa girdiğini, kayıtlı işyerlerinin sektörlere dağılımını ve sınıfın getirdiği İSG yükümlülüklerini resmî metinlere dayanarak anlatıyoruz.
1. Çok tehlikeli işyeri nedir?
Türkiye’de her işyeri üç tehlike sınıfından birine girer: az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli. Sınıflamanın dayanağı 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na bağlı olarak çıkarılan İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği‘dir. Tebliğin EK-1 listesi her faaliyet koduna bir sınıf atar; işyerinin sınıfı, SGK’ya bildirilen asıl işin koduna göre belirlenir. Birden fazla asıl iş varsa sınıfı yüksek olan esas alınır.
Liste 13.03.2025 tarihli Resmî Gazete’de bütünüyle yenilendi ve NACE Rev.2.1 kodlarına geçildi; sonrasında 21.05.2025 ve 01.04.2026 tarihlerinde değişiklik yapıldı. Bu değişikliklerle güncel listede 2.142 faaliyet kodu var: 356 çok tehlikeli, 888 tehlikeli, 898 az tehlikeli. Sınıfın genel mantığını işyeri tehlike sınıfı nedir rehberimizde, kodların nasıl okunduğunu NACE kodu ve tehlike sınıfı sayfasında bulabilirsiniz.
2. Türkiye’de tehlike sınıfı dağılımı
sorgu.co veritabanındaki SGK kayıtlı işyerlerinin sınıflara dağılımı aşağıdadır. Çok tehlikeli işyerleri sayıca az tehlikeli işyerlerinin gerisinde kalsa da kayıtlı çalışan toplamında öne geçer: çok tehlikeli işyerlerinde 461.443, az tehlikeli işyerlerinde 424.423 çalışan kayıtlıdır.
| Tehlike sınıfı | İşyeri | Oran | Kayıtlı çalışan |
|---|---|---|---|
| Çok tehlikeli | 85.903 | %26,7 | 461.443 |
| Tehlikeli | 82.352 | %25,6 | 333.515 |
| Az tehlikeli | 149.636 | %46,5 | 424.423 |
Kalan 3.926 kayıtta tehlike sınıfı alanı boştur; oranlar 321.817 kaydın tamamına göre hesaplanmıştır. Çalışan sayıları kayıttaki bildirimden gelir, güncel bordroyu göstermez.
3. Tebliğe göre çok tehlikeli faaliyet kolları
EK-1 listesinde çok tehlikeli kodların toplandığı bölümler aşağıdadır. İlk sütun NACE bölüm numarasıdır; ikinci sütun o bölümde çok tehlikeli sayılan kod sayısını, üçüncüsü bölümdeki toplam kod sayısını gösterir.
| NACE bölümü | Çok tehlikeli kod | Bölümdeki kod |
|---|---|---|
| 20 — Kimyasal ürünler | 46 | 60 |
| 23 — Metalik olmayan mineral ürünler | 37 | 56 |
| 24 — Ana metal sanayi | 32 | 44 |
| 43 — Özel inşaat faaliyetleri | 31 | 42 |
| 42 — Bina dışı yapıların inşaatı | 24 | 25 |
| 08 — Diğer madencilik ve taş ocakçılığı | 23 | 24 |
| 25 — Fabrikasyon metal ürünler | 14 | 57 |
| 07 — Metal cevheri madenciliği | 13 | 13 |
Bazı bölümlerin tamamı çok tehlikelidir: bina inşaatının 5 kodunun, kok ve rafine petrol ürünlerinin 7 kodunun ve metal cevheri madenciliğinin 13 kodunun hepsi bu sınıftadır. Bina dışı yapıların inşaatında 25 kodun 24’ü çok tehlikelidir. Buna karşılık fabrikasyon metal ürünlerde 57 kodun yalnız 14’ü çok tehlikelidir; “metal sektörü çok tehlikelidir” gibi genellemeler yanıltıcıdır, karar her zaman altı haneli koda göre verilir.
Sınıf yalnız ağır sanayiyle sınırlı değildir. Perakende ticarette iki kod çok tehlikelidir: akaryakıt istasyonları ve evlere tüpgaz satışı. İnsan sağlığı hizmetlerinde ise 28 kodun 7’si (yataklı hastaneler, tıbbi laboratuvarlar, görüntüleme merkezleri gibi) bu sınıfa girer.
4. Kayıtlı çok tehlikeli işyerlerinin sektörlere dağılımı
Veritabanındaki 85.903 çok tehlikeli işyerinin SGK kaydındaki NACE bölümüne göre en kalabalık sekiz kolu şunlardır:
| NACE bölümü | İşyeri | Çok tehlikeliler içindeki pay |
|---|---|---|
| 41 — Bina inşaatı | 47.792 | %55,6 |
| 43 — Özel inşaat faaliyetleri | 13.478 | %15,7 |
| 42 — Bina dışı yapıların inşaatı | 5.468 | %6,4 |
| 47 — Perakende ticaret | 3.527 | %4,1 |
| 23 — Metalik olmayan mineral ürünler | 2.028 | %2,4 |
| 86 — İnsan sağlığı hizmetleri | 1.666 | %1,9 |
| 08 — Diğer madencilik ve taş ocakçılığı | 1.638 | %1,9 |
| 33 — Makine ve ekipman onarımı ve kurulumu | 1.284 | %1,5 |
Üç inşaat bölümü (41, 43, 42) birlikte 66.738 işyeriyle çok tehlikeli işyerlerinin %77,7‘ünü oluşturur. Kayıtlardaki kodlar işyerinin tescil edildiği dönemdeki koddur; 2025’teki kod geçişinden sonra güncel sınıfınızı doğrulamak için tehlike sınıfı değiştirme rehberindeki adımları izleyin.
5. Çok tehlikeli işyerlerinde İSG yükümlülükleri
Tehlike sınıfı yükseldikçe sürelerin kısaldığı ve sürelerin arttığı başlıca yükümlülükler aşağıdadır. Her satır ilgili yönetmeliğin metninden alınmıştır.
| Yükümlülük | Az tehlikeli | Tehlikeli | Çok tehlikeli |
|---|---|---|---|
| İş güvenliği uzmanı (çalışan başına ayda, Uzman Yön. md. 12) | en az 10 dk | en az 20 dk | en az 40 dk |
| Tam gün uzman eşiği (her … çalışan için bir) | 1000 | 500 | 250 |
| Risk değerlendirmesinin yenilenmesi (RD Yön. md. 12) | en geç 6 yılda bir | en geç 4 yılda bir | en geç 2 yılda bir |
| İSG eğitimi süresi ve tekrarı (Eğitim Yön.) | 8 saat, 3 yılda bir | 12 saat, 2 yılda bir | 16 saat, yılda bir |
| Periyodik sağlık muayenesi (İşyeri Hekimi Yön.) | en geç 5 yılda bir | en geç 3 yılda bir | en geç yılda bir |
| Acil durum tatbikatı (Acil Durumlar Yön. md. 13) | yılda en az bir | yılda en az bir | yılda en az bir |
Elli ve daha fazla çalışanı olan ve altı aydan uzun süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde kurulan İSG kurulu ayda en az bir kez toplanır; kurul bu süreyi tehlikeli işyerlerinde iki aya, az tehlikeli işyerlerinde üç aya çıkarabilir. Çok tehlikeli işyerleri için böyle bir uzatma yoktur. Ayrıntılar için risk değerlendirmesi, İSG eğitimi, sağlık gözetimi ve acil durum planı rehberlerine bakın. Uzman süresinin çalışan sayısıyla nasıl büyüdüğünü çalışan sayısına göre uzman zorunluluğu sayfası hesaplar.
Bu yükümlülükleri yerine getirmeyen işverenlere 6331 sayılı Kanun‘un 26. maddesindeki idari para cezaları uygulanır; tutarlar her yıl yeniden değerlendiği için güncel rakamı Resmî Gazete’den kontrol edin. Denetime hazırlık için İSG denetimi kontrol listesini kullanabilirsiniz.
6. Çok tehlikeli sınıfta OSGB zorunlu mu?
Hayır, OSGB tek yol değildir. 6331 sayılı Kanun md. 6’ya göre işveren iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimini kendi çalışanları arasından görevlendirir; gerekli niteliklere sahip personel yoksa hizmetin tamamını veya bir kısmını OSGB’den alabilir. Çok tehlikeli sınıfta on ve daha fazla çalışan varsa ayrıca diğer sağlık personeli görevlendirilir. İşverenin hizmeti kendisinin yürütmesine izin veren istisna yalnız 50’den az çalışanı olan az tehlikeli işyerleri içindir; çok tehlikeli işyerleri bu istisnadan yararlanamaz.
Hizmet modelini seçerken OSGB hizmeti ve zorunlulukları rehberine, maliyet kalemleri için OSGB fiyatları 2026 sayfasına, uzmanın neler yaptığını görmek için iş güvenliği uzmanı görevleri yazısına bakabilirsiniz. Belgeli personeliniz yoksa OSGB teklif formundan hizmet talep edebilirsiniz.
7. İşyerinizin tehlike sınıfını öğrenme adımları
- Unvanla arayın: firma sorgulama kutusuna işyeri unvanını yazın; SGK kaydındaki tehlike sınıfı ve NACE kodu görünür.
- Kodu doğrulayın: Kaydınızdaki altı haneli kodu NACE kodu sorgulama aracına girin; güncel EK-1’deki sınıfı karşılaştırın.
- Asıl işi kontrol edin: Kodun yaptığınız asıl işi anlatıp anlatmadığına bakın; birden fazla asıl iş varsa yüksek sınıf geçerlidir.
- Uyuşmazlığı bildirin: Kod gerçek faaliyetle uyuşmuyorsa SGK’ya düzeltme başvurusu yapın; süreç tehlike sınıfı değiştirme rehberinde adım adım anlatılır.
- Yükümlülükleri sınıfa göre planlayın: Sınıf netleşince uzman süresi, eğitim, muayene ve risk değerlendirmesi takvimini yukarıdaki tabloya göre kurun.
Sık sorulan sorular
Çok tehlikeli işyeri ne demek?
İşyerinin asıl faaliyetinin NACE kodu, İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği EK-1 listesinde “çok tehlikeli” olarak geçiyorsa o işyeri çok tehlikeli sınıftadır. Sınıf işverenin beyanına göre değil, SGK kaydındaki asıl iş koduna göre belirlenir.
Çok tehlikeli işyerlerinde İSG eğitimi kaç saat ve ne sıklıkta verilir?
Çalışanların İSG Eğitimleri Yönetmeliği’ne göre çok tehlikeli işyerlerinde eğitim her çalışan için en az 16 saattir ve yılda en az bir defa tekrarlanır. Tehlikeli sınıfta 12 saat ve iki yılda bir, az tehlikeli sınıfta 8 saat ve üç yılda birdir.
Çok tehlikeli işyerinde risk değerlendirmesi kaç yılda bir yenilenir?
Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği’ne göre çok tehlikeli işyerlerinde en geç iki yılda bir yenilenir. Tehlikeli sınıfta dört, az tehlikeli sınıfta altı yıldır; kaza ya da köklü değişiklik olursa süre beklenmez.
Çok tehlikeli işyerinde OSGB’den hizmet almak zorunlu mu?
Hayır. 6331 sayılı Kanun md. 6’ya göre işveren uzmanı ve hekimi kendi çalışanları arasından görevlendirebilir; nitelikli personel yoksa hizmeti OSGB’den alır. Çok tehlikeli sınıfta on ve daha fazla çalışan varsa ayrıca diğer sağlık personeli görevlendirilir.
Akaryakıt istasyonu çok tehlikeli sınıfta mı?
Evet. Güncel EK-1 listesinde perakende ticaret bölümünde yalnız iki kod çok tehlikelidir: motorlu kara taşıtı yakıtının perakende ticareti ve evlerde kullanılan tüpgazın perakende ticareti.
Kaynaklar: İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği EK-1 (RG 13.03.2025 ve sonraki değişiklikler), 6331 sayılı Kanun, İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik, Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği, Çalışanların İSG Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik, İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik, İSG Kurulları Hakkında Yönetmelik, İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik. İşyeri sayıları sorgu.co veritabanından 04.10.2026 tarihinde ölçülmüştür.