Kod ISO/IEC 18004’e göre üretilir. Metniniz rakamdan ibaretse rakam kipi, büyük harf ve rakamdan ibaretse alfanümerik kip kendiliğinden seçilir; ikisi de aynı metni daha az modülle taşır, yani kod daha seyrek ve kamerayla daha kolay okunur olur. Türkçe karakterler UTF-8 olarak kodlanır.
QR kod, bir metni siyah beyaz karelerden oluşan bir desene çeviren iki boyutlu bir barkottur. Türkçede karekod da denir; ikisi aynı şeydir. Yukarıdaki araca yazdığınız metin anında koda dönüşür ve PNG olarak inebilirsiniz. Kod tarayıcınızın içinde üretilir: yazdığınız adres, parola ya da telefon numarası sunucumuza gönderilmez, hiçbir yere kaydedilmez.
Hangi hata düzeltme seviyesini seçmelisiniz?
QR kodun en güçlü yanı, bir bölümü zarar görse bile okunabilmesidir. Koda ne kadar yedek bilgi konacağını hata düzeltme seviyesi belirler. Seviye yükseldikçe kod daha dayanıklı olur ama aynı metin daha çok kare kaplar, yani desen sıklaşır. Aşağıdaki sayılar aracın kendi motorundan alınmıştır.
| Seviye | Kurtarılabilen bölüm | En fazla metin | En fazla rakam | Örnek adres bu seviyede |
|---|---|---|---|---|
| L | yaklaşık %7 | 2.953 karakter | 7.089 rakam | sürüm 3 (29×29) |
| M | yaklaşık %15 | 2.331 karakter | 5.596 rakam | sürüm 3 (29×29) |
| Q | yaklaşık %25 | 1.663 karakter | 3.993 rakam | sürüm 4 (33×33) |
| H | yaklaşık %30 | 1.273 karakter | 3.057 rakam | sürüm 4 (33×33) |
https://sorgu.co/qr-kod-olusturma/ adresinin o seviyede kaçıncı sürüme düştüğünü gösterir.Pratik karşılığı şudur: ekranda gösterilecek ya da temiz bir kâğıda basılacak bir kod için M seviyesi yeterlidir, varsayılan olarak o seçilidir. Kodun ortasına logo koyacaksanız ya da kod dışarıda, ıslanabilecek veya çizilebilecek bir yere gidecekse H seviyesini seçin: logo zaten kodun bir bölümünü kapatır ve bu kayıp yedek bilgiden karşılanır. Sığmama sorunu yaşıyorsanız L seviyesine düşmek en fazla metni sığdırır.
Kod neden bazen sıklaşıyor?
QR kodun 40 farklı boyutu vardır; bunlara sürüm denir. Sürüm 1 en küçüğüdür ve 21×21 kareden oluşur, sürüm 40 ise 177×177. Metin uzadıkça araç kendiliğinden bir üst sürüme geçer. Ama uzunluk tek etken değildir: metnin hangi karakterlerden oluştuğu da en az onun kadar önemlidir.
Standart üç kodlama kipi tanımlar. Metniniz yalnız rakamdan oluşuyorsa rakam kipi kullanılır ve üç rakam yalnız 10 bit yer kaplar. Metniniz büyük harf, rakam ve birkaç işaretten oluşuyorsa alfanümerik kip devreye girer, iki karakter 11 bit eder. Küçük harf, Türkçe karakter ya da emoji varsa bayt kipine geçilir ve her karakter 8 bit ya da daha fazlasını kullanır. Araç bu seçimi kendiliğinden yapar, sizin bir şey işaretlemeniz gerekmez.
Farkın büyüklüğünü görmek için aynı uzunlukta, 200 karakterlik üç metni motordan geçirdik. Yalnız rakamdan oluşan metin sürüm 5‘e sığdı. Büyük harf ve rakam karışımı sürüm 8‘e çıktı. Küçük harf içeren metin ise sürüm 10‘e. Aynı karakter sayısı, üç farklı kod boyutu. Bu yüzden bir telefon numarasını ya da takip numarasını koda gömerken araya boşluk ve tire koymamak, kodu gözle görülür biçimde seyrekleştirir ve kameranın işini kolaylaştırır.
Hangi metin hangi koda dönüşüyor?
| Ne için | Yazılacak metin | Karakter | Kip | Oluşan kod |
|---|---|---|---|---|
| Site adresi | https://sorgu.co/ | 17 | bayt | sürüm 2 (25×25) |
| Uzun bağlantı | https://sorgu.co/qr-kod-olusturma/?kaynak=afis&kampanya=bahar2026 | 65 | bayt | sürüm 5 (37×37) |
| Telefon numarası | 05321234567 | 11 | rakam | sürüm 1 (21×21) |
| Wi-Fi bilgisi | WIFI:T:WPA;S:Ag_Adi;P:parolaniz;; | 33 | bayt | sürüm 3 (29×29) |
| Türkçe metin | Şişli Çağlayan İstanbul | 23 | bayt | sürüm 3 (29×29) |
Wi-Fi, telefon ve konum kalıpları
QR kod aslında yalnız düz metin taşır. Telefonun kodu okuyunca “bu bir Wi-Fi ağı” ya da “bu bir telefon numarası” diye anlamasını sağlayan şey, metnin baştaki ön ekidir. Araçtaki hazır kalıp düğmeleri bu ön ekleri forma yazar, siz yalnız kendi bilgilerinizi değiştirirsiniz.
- Wi-Fi:
WIFI:T:WPA;S:Ag_Adi;P:parolaniz;;—Sağ adı,Pparoladır. Şifresiz ağdaT:nopassyazılır ve parola alanı boş bırakılır. Sondaki iki noktalı virgül biçimin parçasıdır, silmeyin. Ağ adında noktalı virgül ya da ters bölü varsa başlarına ters bölü koyun. - Telefon:
tel:+905321234567— kodu okuyan kişinin telefonunda arama ekranı açılır. Ülke kodunu+90ile yazmak yurt dışından okunduğunda da çalışmasını sağlar. - SMS:
smsto:+905321234567:Merhaba— numaradan sonraki iki nokta üst üstenin ardına hazır mesaj metni yazılır. - E-posta:
mailto:bilgi@sorgu.co— konu da eklenebilir:mailto:bilgi@sorgu.co?subject=Teklif - Konum:
geo:41.0082,28.9784— enlem ve boylam sırasıyla, aralarında virgül. Telefonun harita uygulaması bu noktayı açar. - Web adresi: başına
https://yazın. Yalnızsorgu.coyazarsanız bazı okuyucular bunu adres değil düz metin sayar ve bağlantı açılmaz.
Kodu basarken nelere dikkat etmeli?
- Çevresindeki boşluğu silmeyin. Kodun dört bir yanındaki beyaz çerçeveye sessiz alan denir ve kodun kendisi kadar gereklidir. Kamera kodun nerede bittiğini bu boşluktan anlar. İndirdiğiniz görselde bu boşluk zaten bırakılmıştır, tasarımda kırpmayın.
- Yeterince büyük basın. Kaba bir ölçü olarak kodun kenarı, okunacağı uzaklığın onda biri kadar olmalıdır. Masadan okunacak bir kod için iki üç santimetre yeter, duvardaki bir afiş için çok daha büyüğü gerekir.
- Karanlık zemine açık kod basmayın. Birçok okuyucu ters kontrastı çözemez. Kod koyu, zemin açık olmalıdır.
- Logo koyacaksanız H seviyesini seçin ve logoyu kodun ortasına, alanın onda birini geçmeyecek büyüklükte koyun. Köşelerdeki üç büyük kare desenin üstünü asla kapatmayın; kamera kodu önce onlardan bulur.
- Basmadan önce mutlaka okutun. En az iki farklı telefonla deneyin. Bu, binlerce adet bastırmadan önceki en ucuz sigortadır.
Yazdıklarınız bize gelmiyor
Bu araç, QR kodu tamamen sizin tarayıcınızda üretir. Forma yazdığınız metin sunucumuza hiç gönderilmez, dolayısıyla erişim kayıtlarımıza da düşmez. Bu ayrıntı önemsiz değil: insanlar bu tür araçlara Wi-Fi parolası, kişisel telefon numarası ve paylaşıma kapalı bağlantı adresleri yazar. Aynı sebeple üretilen kod da sunucuda saklanmaz; sayfayı kapattığınızda geriye bir iz kalmaz.
Bunun tek görünür sonucu, aracın çalışması için JavaScript’in açık olması gerektiğidir. Kapalıysa sayfa size bunu açıkça söyler; boş bir kare gösterip kod ürettiğini iddia etmez.
Kodun doğruluğu nasıl denetlendi?
Yanlış üretilmiş bir QR kod, kullanıcıyı yanlış adrese götürdüğü ya da hiç okunmadığı için, hiç kod üretmemekten kötüdür. Bu yüzden motoru kendi kendine değil, bağımsız bir çözücüyle sınadık: araç bir kod üretti, apayrı bir yazılım o kodu geri okudu ve çıkan metin girdiyle karşılaştırıldı. Denetim 40 sürümün ve dört hata düzeltme seviyesinin hepsini, üstelik her birini tam kapasitede doldurarak kapsıyor. Toplam 187 vakanın tamamı geçti.
Araç, sığdıramadığı bir metinle karşılaştığında kod üretmez ve size bunu söyler. Metni sessizce kırpıp yarım bir adres gömmek, taratıldığında hiçbir yere çıkmayan bir kod demek olurdu.
Sık sorulan sorular
QR kod ile karekod arasında fark var mı?
Yok, ikisi aynı şeydir. Karekod, QR kodun Türkçe karşılığı olarak kullanılır. Aradığınız şey ikisinden hangisi diye yazarsanız yazın, bu araç onu üretir.
Oluşturduğum kodun süresi doluyor mu?
Hayır. Kod, metninizin kendisini taşır, bize ait bir bağlantıya yönlendirmez. Bu yüzden kodun bir son kullanma tarihi yoktur ve biz siteyi kapatsak bile çalışmaya devam eder. Kısaltma hizmetleri üzerinden üretilen kodlarda durum farklıdır: orada kod aslında o hizmetin adresini taşır, hizmet kapanırsa kod ölür.
Ürettiğim kodu ticari olarak kullanabilir miyim?
Evet. Kod üzerinde bizim hiçbir hakkımız yok, üzerinde logomuz ya da izimiz bulunmaz. Menünüze, afişinize, kartvizitinize ya da ürün ambalajınıza koyabilirsiniz. Adet sınırı da yoktur.
Oluşturduğum kodu sonradan değiştirebilir miyim?
Hayır. Metin kodun deseninin içine işlenir, bu yüzden basılmış bir kodun içeriği değiştirilemez. Adresin ilerde değişme ihtimali varsa koda doğrudan hedef adresi değil, kendi denetiminizdeki bir yönlendirme adresini gömün; sonra yönlendirmenin gittiği yeri değiştirirsiniz, kod aynı kalır.
Türkçe karakterler sorun çıkarır mı?
Çıkarmaz. Türkçe karakterler UTF-8 olarak kodlanır ve güncel telefonlar bunu doğru okur. Tek etkisi, bu karakterlerin bir bayttan fazla yer kaplaması ve kodu bir miktar büyütmesidir. Çok eski bazı okuyucularda Türkçe karakterlerin bozuk görünme ihtimaline karşı, kritik bir metinde basmadan önce denemekte yarar vardır.
Kodum okunmuyor, sebebi ne olabilir?
En sık üç sebep şunlardır: kod fazla küçük basılmıştır, çevresindeki beyaz boşluk kırpılmıştır ya da zemin koyu olduğu için kontrast terstir. Dördüncü ihtimal, metnin çok uzun olması ve kodun çok sıklaşmasıdır; bu durumda metni kısaltmak ya da uzun bir adres yerine kısaltılmış bir adres kullanmak sonucu düzeltir.