İdeal kilo hesaplama, boyunuza ve cinsiyetinize karşılık gelen kilo aralığını bulmaya yarar. Bu sayfadaki araç size tek bir sayı söylemez; yaygın olarak kullanılan beş formülün her birini yılıyla birlikte gösterir ve aralarındaki aralığı verir. Sebebi basit: bu formüllerin hiçbiri resmî bir “doğru kilo” tanımı değildir ve aynı boy için birbirinden farklı sonuç üretirler.
İdeal kilo nasıl hesaplanır?
Formüllerin dördü aynı mantığı paylaşır: 60 inç (152,4 cm) için bir taban kilo belirlenir, her fazladan inç için sabit bir miktar eklenir. Katsayılar kadın ve erkek için farklıdır. Beşincisi olan Lemmens yaklaşımı bu mantığı kullanmaz, sabit bir vücut kitle indeksi değerini (22) boyun karesiyle çarpar; cinsiyet ayrımı yapmaz.
Araç boyu santimetre olarak alır, inçe çevirir ve beş sonucu aynı anda basar. Yaş isteğe bağlıdır, girilirse 18 yaş altı reddedilir. Hesabın tamamı tarayıcınızda yapılır, girdiğiniz bilgi sunucuya gönderilmez.
Beş formül, beş farklı sonuç
175 cm boyundaki bir erkek için formüllerin verdiği sonuçlar aşağıda. En düşük ile en yüksek arasındaki fark 4,6 kg; yani “ideal kilonuz” sorusunun cevabı hangi formüle baktığınıza göre 67,4 ile 72,0 kg arasında değişiyor.
| Formül | Yıl | 175 cm erkek |
|---|---|---|
| Hamwi | 1964 | 72,0 kg |
| Devine | 1974 | 70,5 kg |
| Robinson | 1983 | 68,9 kg |
| Miller | 1983 | 68,7 kg |
| Lemmens | 2005 | 67,4 kg |
165 cm kadın için örnek
Aynı hesap 165 cm boyundaki bir kadın için 56,4 ile 59,9 kg arasında bir aralık verir. Dünya Sağlık Örgütü’nün doğrulanmış 25 eşiğine karşılık gelen kilo ise 68,1 kg.
| Formül | Yıl | 165 cm kadın |
|---|---|---|
| Hamwi | 1964 | 56,4 kg |
| Devine | 1974 | 56,9 kg |
| Robinson | 1983 | 57,4 kg |
| Miller | 1983 | 59,8 kg |
| Lemmens | 2005 | 59,9 kg |
Boy uzadıkça formüller neden ayrışır?
Taban formüllerinin her biri inç başına farklı bir artış kullanır. Hamwi en hızlı, Miller en yavaş yükselir. Bu yüzden 155 cm civarında birbirine yakın duran sonuçlar, boy uzadıkça birbirinden uzaklaşır. 190 cm erkekte formüller arası fark 10,9 kg’a çıkar.
Dünya Sağlık Örgütü ne diyor?
Dünya Sağlık Örgütü ideal kilo formülü yayımlamaz. Yetişkinler için yayımladığı ölçüt vücut kitle indeksidir ve erişilebilen metninde açıkça yazan eşik şudur: vücut kitle indeksi 25 ve üzeri fazla kilo, 30 ve üzeri obezite. Araç bu doğrulanmış 25 eşiğinin kilo karşılığını hesaplar ve üst sınır olarak gösterir. 175 cm erkekte bu sınır 76,6 kg, 150 cm kadında 56,3 kg.
Aynı kurum vücut kitle indeksini yağlılığın vekil göstergesi olarak tanımlar; yani kas ile yağı ayırt etmez. Mevcut kilonuzun bu ölçüte göre nereye düştüğünü vücut kitle indeksi hesaplama aracıyla görebilirsiniz.
Bu sayfada bilerek yazmadığımız iki şey
Sağlıklı aralığın alt sınırı. İnternette yaygın olan 18,5 eşiği, Dünya Sağlık Örgütü’nün bizim okuyabildiğimiz metninde geçmiyor. Kaynağını gösteremediğimiz bir eşiği ne araca gömdük ne sayfaya yazdık. Araç yalnız doğrulanmış üst sınırı basar.
Vücut tipi düzeltmesi. Bilek çevresine göre ince, orta ve geniş yapı ayrımı yapıp sonucu yüzde on kaydırma yöntemi çok anlatılır ama eşiklerinin dayandığı kaynağı doğrulayamadık. Araç bilek çevresi sormaz.
Aracın sınırları
- 18 yaş ve üzeri içindir. Altında hesap yapılmaz, hata verilir.
- Boy 120–250 cm aralığında olmalıdır.
- 152,4 cm altında dört taban formülü kapsam dışıdır; o boylarda yalnız Lemmens sonucu ve doğrulanmış üst sınır gösterilir, eksik kalan sayılar uydurulmaz.
- Gebelik, sporcu kas kütlesi, ödem ve uzuv kaybı gibi durumlarda formüller yanıltıcıdır.
- Bu sayfa tıbbi tavsiye değildir, beslenme planı vermez.
Sonucu ne için kullanmalı?
Aralığı bir hedef çizgisi değil, bir çerçeve olarak okuyun. Kilo değiştirmeyi düşünüyorsanız sıradaki adım günlük enerji ihtiyacınızı bilmektir; kalori hesaplama aracı bazal metabolizmanızı ve aktivite düzeyinize göre günlük kalorinizi verir. İki ölçüm arasındaki farkı yüzde olarak görmek isterseniz yüzde hesaplama, tarih aralığı takibi için gün hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Kaynaklar
- Dünya Sağlık Örgütü — Obesity and overweight bilgi notu (25 ve 30 eşiklerinin kaynağı)
- Dünya Sağlık Örgütü — Obezite konu sayfası
- T.C. Sağlık Bakanlığı
Formüllerin kendileri yayımlandıkları yıllarla birlikte araçta gösterilir: Hamwi 1964, Devine 1974, Robinson 1983, Miller 1983, Lemmens ve arkadaşları 2005.
Sık sorulan sorular
İdeal kilo hesaplamada tek doğru formül var mı?
Hayır. Bu sayfadaki beş formülün hiçbiri bir sağlık otoritesi tarafından “doğru kilo” olarak ilan edilmedi. Her biri farklı yılda, farklı amaçla geliştirildi ve aynı boy için farklı sayı verir. 175 cm erkekte aradaki fark 4,6 kg, 190 cm erkekte 10,9 kg. Bu yüzden araç tek sayı basmaz, aralık gösterir.
Devine formülü neden diğerlerinden ayrı değerlendiriliyor?
Devine formülü 1974’te ilaç dozunun vücut büyüklüğüne göre ayarlanması için geliştirildi. Klinikte hâlâ bu amaçla kullanılır. Sağlıklı kilo ölçütü olarak doğrulanmış bir çalışması yok. Araç sonucu gösterir ama “hedefiniz budur” demez.
Sağlıklı kilo aralığının alt sınırını neden vermiyorsunuz?
Çünkü doğrulayamadık. Dünya Sağlık Örgütü’nün erişebildiğimiz metninde yetişkinler için açıkça yazan tek eşik fazla kilo sınırı olan 25’tir. Yaygın olarak paylaşılan 18,5 alt sınırı bu metinde geçmiyor, biz de kaynağını gösteremediğimiz bir rakamı sayfaya yazmıyoruz. Aracın verdiği üst sınır, 175 cm erkekte 76,6 kg, 165 cm kadında 68,1 kg.
Kemik yapısı veya vücut tipi hesaba katılıyor mu?
Hayır. İnce, orta ve geniş yapı için sıkça anlatılan yüzde on düzeltmesinin eşiğini doğrulanabilir bir kaynağa bağlayamadık. Araç bilek çevresi sormaz ve sonucu vücut tipine göre kaydırmaz.
Çocuklar ve gençler için kullanılabilir mi?
Kullanılamaz. Araç 18 yaş altında hesap yapmaz, hata verir. Çocuk ve ergenlerde kilo değerlendirmesi yaşa ve cinsiyete göre büyüme eğrileriyle yapılır; o veri bu araçta yok. Boy sınırı da 120–250 cm, 152,4 cm altında dört taban formülü “kapsam dışı” der ve sayı üretmez.
Diğer hesaplama araçları
Sitedeki diğer araçlar: hesap makinesi, ortalama hesaplama, saat hesaplama ve maaş hesaplama. Tüm araçların listesi için sorgulama araçları kategorisine bakabilirsiniz.