Kıble Bulma — Bulunduğunuz İlin Kıble Açısı ve 81 İl Tablosu

Kıble açısı ne demek?

Kıble açısı, bulunduğunuz noktadan Kâbe’ye bakan yönün kuzeyden saat yönünde kaç derece olduğudur. 0° kuzey, 90° doğu, 180° güney, 270° batıdır. İstanbul için bu açı yaklaşık 151,6°, yani güneyin biraz doğusudur; Ankara’da 160,1°, Erzurum’da ise 184,2° ile neredeyse tam güneydir.

Açı ilden ile değişir, çünkü yön iki nokta arasındaki yeryüzü eğriliğine bağlıdır. Türkiye’nin batısından bakınca Kâbe güneydoğuda, doğusundan bakınca güneyde, hatta güneyin hafif batısında kalır.

Açı nasıl hesaplanıyor?

Kıble yönü, bulunduğunuz nokta ile Kâbe’yi birleştiren büyük daire yayının çıkış açısıdır. Büyük daire, küre üzerindeki iki nokta arasındaki en kısa yoldur. Düz haritaya bakıp cetvelle çizilen doğru bu değildir; harita kürenin düzleştirilmiş hâli olduğu için üzerindeki düz çizgi gerçek yönü vermez.

Kullanılan Kâbe koordinatı 21,4224779 kuzey ve 39,8251832 doğudur. İl koordinatları OpenStreetMap’ten alınmış il merkezi noktalarıdır.

Sonucun doğruluğu iki bağımsız yöntemin karşılaştırılmasıyla denetlendi: küre üzerinde büyük daire hesabı ve Dünya’nın basıklığını hesaba katan WGS84 elipsoidi üzerinde geodezik çözüm. Altı il için iki yöntem arasındaki en büyük fark 0,13 derece çıktı. Bu fark, elinizdeki pusulanın okuma hatasının çok altındadır.

Gerçek kuzey mi, manyetik kuzey mi?

Burada verilen açı gerçek kuzeye göredir. Gerçek kuzey, coğrafi kuzey kutbunun yönüdür. Manyetik pusulanın gösterdiği kuzey ise bundan farklıdır ve aradaki sapma bulunduğunuz yere ve yıla göre değişir.

• Telefon pusulası uygulamaları çoğunlukla bu sapmayı kendisi düzeltir ve gerçek kuzeye göre yön gösterir. Uygulamanızın ayarlarında “gerçek kuzey” seçeneği varsa açık olduğundan emin olun.
• Fiziksel ibreli pusula bu düzeltmeyi yapmaz, manyetik kuzeyi gösterir.

Bu sayfada tahmini bir sapma derecesi verilmiyor. Sapmayı doğru hesaplamak dünya manyetik alan modelini gerektirir; elimizde doğrulanmış bir model olmadığı için uydurma bir sayı yazmak yerine açının hangi kuzeye göre olduğu açıkça belirtiliyor.

Pusulasız kıble nasıl bulunur?

Güneş, yönü pusulasız bulmanın en pratik yoludur. Türkiye’de güneş öğle vaktinde yaklaşık güneydedir; gölgeniz o an kuzeyi gösterir. Kuzeyi bulduktan sonra ilinizin açısı kadar saat yönünde dönerseniz kıbleyi bulursunuz.

Örneğin İzmir’de açı 143,7°: kuzeye dönün, sonra saat yönünde yaklaşık 144 derece dönün. Bu, güneydoğuya bakmak demektir.

Sık sorulanlar

İl merkezine göre hesap yeterli mi?

Evet. Kâbe yaklaşık 2.000–2.400 kilometre uzakta olduğu için il içinde birkaç on kilometre yer değiştirmek açıyı 1 dereceden az değiştirir. Daha kesin sonuç isterseniz “Tam konumumu kullan” düğmesiyle kendi koordinatınıza göre hesaplatabilirsiniz.

Neden bazı illerde açı 180 dereceyi geçiyor?

180 dereceyi geçmesi, Kâbe’nin tam güneyin batısında kaldığı anlamına gelir. Bu, boylamı Kâbe’nin boylamından (39,83 doğu) daha doğuda olan illerde görülür: Erzurum, Van, Ağrı gibi. Kâbe ile aynı boylamdaki Trabzon’da açı 179,7° yani neredeyse tam güneydir.

Bu açı Diyanet’in verdiğiyle aynı mı?

Kıble yönü mezhep ya da kurum farkı taşımaz; iki nokta arasındaki geometriden çıkar ve herkes aynı büyük daire yöntemini kullanır. Bu yönüyle namaz vakitlerinden ayrılır: vakitlerde tercih edilen parametreler sonucu değiştirir, bu yüzden namaz vakitleri sayfamızda hesap yapılmaz, Diyanet’in yayımladığı tablo birebir gösterilir.

Telefonumun pusulası şaşırıyor, ne yapmalıyım?

Manyetik pusulalar yakındaki metal, mıknatıs ve elektrikli cihazlardan etkilenir. Ölçümü balkonda ya da pencere kenarında, elektronik cihazlardan uzakta yapın. Telefonu havada sekiz çizerek birkaç saniye döndürmek çoğu cihazda pusulayı yeniden ayarlar.