Ses Testi: Hoparlör ve Kulaklık Testi (Sol-Sağ, Frekans)

Ses testi, hoparlörünüzün ya da kulaklığınızın sol ve sağ kanalının doğru çalışıp çalışmadığını ve hangi frekans aralığında ses verebildiğini tarayıcıda, program kurmadan denetlemenizi sağlar. Aşağıdaki araçta kanal düğmeleri, tek frekanslı test tonu ve 20 Hz ile 20 kHz arasında kayan bir frekans taraması bulunur.

◀ Sol, İki kanal ya da Sağ ▶ düğmesine basın: test tonu hemen çalar. Sol düğmesinde ses yalnız sol hoparlörden ya da sol kulaklıktan, sağ düğmesinde yalnız sağdan geliyorsa kanallarınız doğru bağlanmıştır. Frekans taraması ise sesi 20 Hz’lik derin bastan 20 kHz’lik çok tize kadar kaydırır; duymayı bıraktığınız anda düğmeye basarak cihazınızın hangi frekansa kadar ses verdiğini görürsünüz. Bu sayfa ses testi, hoparlör testi ve kulaklık testi için aynı şekilde kullanılır.

1. Ses testi nasıl yapılır?

Test tamamen tarayıcınızda çalışır; ses dosyası indirilmez, hiçbir bilgi sunucuya gönderilmez. En sağlıklı sonuç için şu sırayı izleyin:

1. Cihazın sesini kısın. Özellikle kulaklıkla test ediyorsanız işletim sisteminin ses düzeyini düşük bir yere çekin; tonu duyduktan sonra yavaşça artırırsınız.
2. Ses düzeyi kaydırıcısını kontrol edin. Kaydırıcı açılışta %30’dadır. Sıfırda bırakılırsa düğmelere bassanız da ses gelmez.
3. Kanal düğmelerine sırayla basın. Önce ◀ Sol, sonra Sağ ▶, en son İki kanal. Her düğmede sesin hangi taraftan geldiğini dinleyin; durdurmak için Durdur düğmesini kullanın.
4. Tek bir frekansı dinleyin. Test tonu kaydırıcısıyla ya da 60 Hz, 440 Hz, 1 kHz ve 10 kHz hazır düğmeleriyle belirli bir tonu sürekli çaldırıp hoparlörde çıtırtı veya titreşim olup olmadığına bakın.
5. Frekans taramasını başlatın. Taramayı başlat düğmesine basın ve sesi duymayı bıraktığınız anda Artık duymuyorum düğmesine dokunun. Araç o anki frekansı sonuç olarak gösterir.

Testi bir cihazda bitirdikten sonra aynı adımları diğer kulaklık ya da hoparlörde tekrarlayarak ikisini karşılaştırabilirsiniz. Sonuçlar cihaza ve ayarlara bağlı olduğundan, karşılaştırmada ses düzeyini iki cihazda da aynı tutmak işinizi kolaylaştırır.

2. Sol-sağ kanal testi nasıl yorumlanır?

Stereo bir kaydın iki ayrı kanalı vardır ve her biri ayrı hoparlöre ya da kulaklık tekine gider. Araç sol ve sağ düğmelerinde sesi yalnız o kanala yazar; karşı kanala hiç sızıntı bırakmaz. Bu yüzden testte bir tarafta ses duyuyorsanız, sorun sayfada değil cihazda ya da bağlantıdadır.

• Ses hiç gelmiyor: işletim sisteminde doğru çıkış cihazı seçili mi, cihaz sessizde mi, bakın.
• Yalnız bir taraf çalıyor: önce balans ayarını ortalayın; sonra kabloyu ve soketi değiştirerek deneyin. Hâlâ tek taraf sessizse o hoparlör ya da kulaklık teki arızalı olabilir.
• Taraflar ters: kulaklıktaki L (sol) ve R (sağ) işaretlerine bakın; hoparlörde sol-sağ kablolarını yer değiştirin.

3. Frekans taraması ne gösterir?

Tarama 30 saniye sürer ve frekansı logaritmik artırır: kulak sesi oranlarla duyduğu için her saniye aynı oranda tizleşir. Bu yüzden 15. saniyede ses henüz 632 Hz civarındadır; tiz bölge taramanın son saniyelerine düşer. Hazır tonların taramadaki yeri şöyledir: 60 Hz yaklaşık 4,8. saniyede, 440 Hz 13,4. saniyede, 1 kHz 17. saniyede, 10 kHz ise 27. saniyede çalar.

Taramanın başında sesi duymuyorsanız hoparlörünüz derin bası veremiyor olabilir; dizüstü bilgisayar ve telefon hoparlörlerinde bu normaldir. Sonlara doğru ses kaybolursa bu hoparlörün tiz sınırı, ses düzeyinin düşüklüğü ya da kulağın kendi sınırı olabilir. Bu bir işitme testi değildir; sonuç cihaz ile kulağın birlikte sınırıdır.

Test tonu kaydırıcısıyla tek bir frekansı sürekli çaldırabilirsiniz. Belirli bir notada çıtırtı, titreşim ya da tınlama duyuyorsanız hoparlör zarında ya da kasada gevşeklik olabilir; bu kontrol için düşük frekanslar (60 Hz civarı) en kullanışlısıdır.

4. Ses düzeyi ve güvenli dinleme

Saf sinüs tonu müziğe göre kulağa daha keskin gelir. Bu yüzden kaydırıcı %30’dan başlar ve logaritmiktir: %50 ile %100 arasında 20 dB, yani genlikte 10 kat fark vardır. Araç kendi tavanını tam ölçeğin yarısında tutar; asıl ses yüksekliğini cihazınızın ses ayarı belirler. Yüksek sesle uzun süre dinlemenin işitmeye etkisi hakkında Dünya Sağlık Örgütü’nün işitme kaybı bilgi notuna bakabilirsiniz.

Kulaklıkla test ederken cihazın sesini önce kısın, tonu başlattıktan sonra rahat duyacağınız düzeye yavaşça çıkarın. Sekmeyi değiştirdiğinizde ses kendiliğinden durur. Tempo tutmak için metronom, klavyenizi denemek için klavye testi, ekranınız için ölü piksel testi araçlarımız da tarayıcıda çalışır.

5. Test sesi tarayıcıda nasıl üretilir?

Araç hazır bir ses kaydı çalmaz; sesi o anda tarayıcının Web Audio API arayüzüyle bir osilatörden üretir. Osilatör saf bir sinüs dalgası verir: içinde tek bir frekans vardır, bu yüzden hangi tonu duyduğunuz kesindir ve kayıttan gelen sıkıştırma bozulmaları sonuca karışmaz.

Sol ve sağ kanal ayrımı bir ChannelMergerNode ile yapılır: sinyal yalnız seçilen kanalın girişine bağlanır, diğer kanal tamamen sessiz kalır. Kanalı sağa-sola kaydıran bir “panner” ise sesi karşı tarafa da sızdırabileceği için bu testte kullanılmaz. Frekans taramasında ton, başlangıçtan bitişe logaritmik (üstel) bir eğriyle yükselir; kulak sesleri oranlarla algıladığı için tarama her aralığa eşit süre ayırmış gibi duyulur.

Sayfadan ayrıldığınızda ya da sekmeyi değiştirdiğinizde ses kendiliğinden durur; arka planda unutulmuş bir ton çalmaya devam etmez.

6. Ses testi ne zaman işe yarar?

Ses testini en çok şu durumlarda kullanırsınız:

• Yeni kulaklık ya da hoparlör aldığınızda: iki tarafın da çaldığını ve kanalların doğru yerde olduğunu ilk gün kontrol etmek, iade süresi içinde sorunu yakalamanızı sağlar.
• İkinci el cihaz alırken: satıcının yanında test tonuyla hoparlörde çıtırtı, frekans taramasıyla da bas ve tiz uçlarda kopma olup olmadığını dinleyebilirsiniz.
• Bluetooth ya da USB kulaklık bağladıktan sonra: işletim sistemi sesi hâlâ eski çıkışa gönderiyor olabilir; sol-sağ düğmesi sesin gerçekten yeni cihazdan gelip gelmediğini hemen gösterir.
• Monitör ya da televizyon üzerinden ses verirken: ekran kablosuyla gelen seste kanal ve düzey sorunlarını ayırt etmek için kullanışlıdır.
• Görüntülü görüşme ve oyun öncesinde: karşı tarafı duyamama sorununun kulaklıkta mı, uygulamada mı olduğunu birkaç saniyede ayırırsınız. Aynı hazırlıkta görüntünüzü kamera testi ile de kontrol edebilirsiniz.

Hoparlörleriniz doğru çalışıyorsa ses dosyalarınızla ilgili diğer araçlarımız da tarayıcıda çalışır: bir metni sesli dinlemek için metni sese çevirme, bir şarkının istediğiniz bölümünü ayırmak için MP3 kesme, videodaki sesi ayrı dosya yapmak için MP4’ten MP3’e dönüştürücü, video biçimini değiştirmek için video dönüştürücü kullanılabilir. Test sonucunu birine göstermek isterseniz ekranı ekran görüntüsü alma aracıyla kaydedebilirsiniz.

7. Sık sorulan sorular

Ses testi için program indirmem gerekiyor mu?

Hayır. Test sesi tarayıcınızın kendi Web Audio arayüzüyle anında üretilir; dosya indirilmez, kurulum ve üyelik gerekmez.

Düğmeye basıyorum ama hiç ses gelmiyor.

Önce cihazınızın sessizde olmadığını ve ses düzeyi kaydırıcısının %0’da durmadığını kontrol edin. Sonra işletim sisteminin ses simgesinden doğru çıkış cihazının (hoparlör, kulaklık, monitör, Bluetooth) seçili olduğuna bakın. Telefonlarda sessiz mod düğmesi tarayıcı sesini de kesebilir.

Sol düğmesinde ses sağdan geliyor, neden?

Kulaklık ters takılmış ya da kablo/adaptör kanalları ters bağlıyor olabilir. Kulaklıklarda L sol, R sağ kulağı gösterir. Hoparlörlerde kabloların sol ve sağ çıkışlara doğru takıldığını kontrol edin.

İki kanal düğmesinde ses bir tarafa kayıyor.

İşletim sisteminin ses ayarlarındaki balans (denge) ayarı ortada olmayabilir. Balans ortadaysa, zayıf taraftaki hoparlör ya da kulaklık teki arızalı olabilir; başka bir cihazla karşılaştırın.

Frekans taramasında belli bir yerden sonra sesi duymuyorum, kulağım mı bozuk?

Bu test işitme testi değildir. Duyduğunuz en yüksek frekans hoparlörün, ses düzeyinin ve kulağın birlikte sınırıdır; küçük hoparlörler bas ve çok tiz sesleri zaten veremez. İşitmenizle ilgili kaygınız varsa KBB hekiminde odyometri yaptırın.

Hoparlör testi ile ses testi aynı şey mi?

Evet, bu sayfa ikisini birlikte yapar: sol ve sağ kanalı ayrı çalarak hoparlörlerin ya da kulaklığın doğru bağlandığını, frekans taramasıyla da cihazın hangi sesleri verebildiğini gösterir.

Telefonda çalışır mı?

Evet, güncel Android ve iOS tarayıcılarında çalışır. Telefonun kendi hoparlörü çoğunlukla tek ya da dar stereodur; sol-sağ testini kulaklıkla yapmak daha anlamlıdır.

Mikrofonumu da test edebilir miyim?

Bu sayfa yalnız ses ÇIKIŞINI test eder. Sesinizi kaydedip dinlemek için ses kaydedici aracımızı kullanabilirsiniz.