Karar Çarkı: Seçenek ve İsim Çarkı Çevir

Seçenekleri yazın, çarkı çevirin, karar çıksın. Ne yiyeceğinize karar veremediğinizde, sınıfta sırayı belirlerken ya da isimler arasından rastgele biri seçilmesi gerektiğinde kullanabilirsiniz. Yazdığınız seçenekler sunucuya gönderilmez; çark tarayıcınızda döner.

Karar çarkı nasıl kullanılır?

1. Soldaki kutuya seçenekleri her satıra bir tane gelecek şekilde yazın. Hazır gelen örnek listeyi silip kendi seçeneklerinizi yazabilirsiniz.
2. Çark yazdıkça kendini yeniler; kaç seçenek olduğunu kutunun altında görürsünüz.
3. Çarkı çevir düğmesine (ya da doğrudan çarka) tıklayın.
4. Çark durduğunda işaretçinin gösterdiği seçenek sonuç olarak yazılır. Son on sonuç çarkın altında listelenir.

Sırayla ilerlemek istiyorsanız “Çıkan seçeneği listeden çıkar” kutusunu işaretleyin. Bu durumda her çevirişte kazanan listeden düşer; böylece çark bir sıralama ya da eşleştirme aracına dönüşür. Sunum sırası belirlemek, takım kurmak veya kimin ilk oynayacağını seçmek için pratiktir.

İsim çarkı olarak kullanmak

Aynı araç isim çarkı olarak da çalışır: seçenek yerine isimleri alt alta yazmanız yeterli. Öğretmenler sınıfta söz verirken, takım kaptanları oyuncu seçerken ya da ekip içinde bir görevi kimin üstleneceğine karar verirken sık kullanılan yöntem budur. İsimleri yazdıktan sonra “çıkan ismi listeden çıkar” seçeneğiyle herkesin bir kez seçilmesini sağlayabilirsiniz.

Sonuç gerçekten rastgele mi?

Evet. Sonuç, tarayıcınızın kriptografik rastgele sayı üreteciyle (crypto.getRandomValues) belirlenir; tahmin edilebilir bir sözde rastgele üreteç kullanılmaz. Her seçeneğin çıkma olasılığı eşittir.

İki ayrıntı bu eşitliği korumak için özellikle önemsendi:

• Kazanan çarktan türetilmez. Önce rastgele sayı üretilir, çark sonra o seçeneğin üzerinde duracak şekilde döndürülür. Tersi yapılsaydı, yani rastgele bir açı atılıp hangi dilime denk geldiğine bakılsaydı, ondalık yuvarlama yüzünden dilim sınırlarındaki seçenekler diğerlerinden biraz farklı olasılık alırdı.
• Bölme artığı sapması giderildi. Rastgele sayıyı seçenek sayısına bölüp kalanını almak, seçenek sayısı ikinin kuvveti değilse ilk birkaç seçeneğe minik bir avantaj verir. Bu araçta üst aralığa düşen değerler kabul edilmeyip yeniden çekilir, böylece sapma tamamen ortadan kalkar.

Bu davranış otomatik testlerle doğrulanıyor: her seçenek sayısı için çarkın durduğu dilimin seçilen kazananla aynı olduğu ve yüz binlerce çevirmede dağılımın düzgün kaldığı (ki-kare uyum testi) sınanıyor.

Sık sorulan sorular

Aynı seçeneği iki kez yazarsam ne olur?

O seçenek çarkta iki dilim kaplar ve çıkma şansı iki katına çıkar. Bu bilerek yapılan bir ağırlıklandırma olabileceği için tekrarlar sessizce silinmez; araç yalnızca “bu seçenek birden çok kez yazılmış” diye bilgilendirir. Eşit şans istiyorsanız fazladan satırı silin.

En fazla kaç seçenek yazabilirim?

500 seçeneğe kadar çalışır. Çarkın üzerindeki yazılar 40 seçenekten sonra okunamayacak kadar küçüleceği için o noktadan sonra dilimler renkli gösterilir, kazanan ise her durumda çarkın altında yazıyla belirtilir. Çok uzun listelerde çekiliş aracı daha uygundur.

Çekiliş aracından farkı ne?

Karar çarkı tek bir seçimi görsel olarak yapar: bir kişi ya da bir seçenek çıkar, çevirme anı ekranda izlenir. Çekiliş aracı ise kalabalık bir listeden birden çok kazanan ve yedek belirlemek için tasarlanmıştır. Kısacası: “bugün ne yesek” için çark, “100 katılımcıdan 3 kazanan” için çekiliş.

Yazdığım seçenekler kaydediliyor mu?

Hayır. Seçenekler yalnızca tarayıcınızın belleğinde durur, sunucuya gönderilmez ve sayfayı kapattığınızda kaybolur.

Telefonda çalışır mı?

Evet, çark ekran genişliğine uyum sağlar. Hareket azaltma ayarı açık olan cihazlarda dönme animasyonu kısaltılır, sonuç yine aynı şekilde üretilir.

İlgili araçlar

• Çekiliş yapma — kalabalık listeden birden çok kazanan ve yedek
• Zar atma — tek veya çok zarlı atış
• Yazı tura at — iki seçenek arasında karar
• Şifre oluşturucu — aynı güvenli rastgelelik kaynağıyla