Vücut kitle indeksi (VKİ), kilonuzun boyunuza oranını tek sayıya indiren
ölçüttür. Aşağıdaki hesaplayıcıya boyunuzu ve kilonuzu girdiğinizde değeri hesaplar, Dünya
Sağlık Örgütü’nün yetişkinler için tanımladığı eşiklere göre değerlendirir ve bu eşiklerin
sizin boyunuzda kaç kiloya denk geldiğini gösterir.
Vücut kitle indeksi nasıl hesaplanır?
Formül tek satırdır: kilogram cinsinden ağırlık, metre cinsinden boyun karesine bölünür.
Boyu 1,80 metre, kilosu 90 olan biri için sonuç 27,8 çıkar. Hesaplayıcı boyunuzu
santimetre olarak da metre olarak da kabul eder; 170 yazarsanız santimetre, 1,70 yazarsanız
metre olarak okur ve ikisinde de aynı sonucu verir.
Değerin kendisi tek başına az şey anlatır. Anlamı, karşılaştırıldığı eşiklerden gelir.
DSÖ’nün yetişkinler için tanımladığı iki eşik
Dünya Sağlık Örgütü, yetişkinlerde 25 ve üzerini fazla kilo,
30 ve üzerini obezite olarak tanımlıyor. Bu iki eşik kurumun kendi bilgi
notundan okunarak doğrulandı ve sayfadaki hesaplayıcı yalnız bunları kullanıyor.
Eşikleri kilogram cinsinden düşünmek daha kolaydır. 170 cm boyundaki biri için fazla kilo
eşiği 72,3 kg, obezite eşiği 86,7 kg’a denk gelir. 180 cm boyunda ise aynı eşikler
81 kg ve 97,2 kg olur. Hesaplayıcı bu iki rakamı sizin boyunuz için ayrıca
gösterir.
Bu sayfada bilerek yazmadığımız iki eşik
İnternetteki vücut kitle indeksi hesaplayıcılarının çoğu, ayrıntılı bir tablo basar:
zayıflık için bir alt eşik, obezite için birinci, ikinci ve üçüncü derece sınıflar. Bu sayfada
o tablo yok ve sebebi şudur: bu eşikleri Dünya Sağlık Örgütü’nün erişilebilen metninde
bulamadık.
Kurumun bilgi notu yetişkinler için yalnız iki eşik veriyor. Doğrulanmayan bir sayıyı
hesaba gömmek, kullanıcıyı kaynağı olmayan bir sınıfa yerleştirmek olurdu. Hesaplayıcı da,
bu metin de yalnız doğrulanan iki eşiği kullanıyor; ölçemediğimiz şeyi yazmıyoruz.
Çocuk ve ergenlerde neden sonuç üretilmiyor?
Hesaplayıcıya 18 yaşın altında bir yaş girerseniz sonuç yerine uyarı alırsınız. Gerekçe
aynı DSÖ metninde: çocuklarda fazla kilo ve obezite tanımlanırken yaşın dikkate alınması
gerekir. Bu, yaşa ve cinsiyete göre büyüme eğrisi verisiyle yapılan bir değerlendirmedir.
Elimizde böyle bir veri seti olmadığı için çocuk değerlendirmesi üretmiyoruz. Bu yaş
grubunda doğru adres hekimdir. Yaşı tam olarak hesaplamanız gerekirse
yaş hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Vücut kitle indeksi neyi ölçmez?
Ölçüt yalnız kilonun boya oranına bakar. Kasla yağı ayırt etmez, yağın vücutta nerede
toplandığını göstermez. DSÖ de bu değeri yağlılığın vekil göstergesi olarak tanımlar
ve tanıda bel çevresi gibi ek ölçümlerin yardımcı olabileceğini belirtir.
Pratik sonucu şudur: kas kütlesi yüksek bir sporcuda değer olduğundan yüksek görünebilir.
Aynı değere sahip iki kişinin vücut bileşimi tamamen farklı olabilir. Bu yüzden sonuç bir
teşhis değil, başlangıç noktasıdır.
Kalori ihtiyacıyla ilişkisi
Vücut kitle indeksi bir durum ölçüsüdür; günlük ne kadar enerjiye ihtiyacınız olduğunu
söylemez. Onun için bazal metabolizma ve hareket düzeyi hesaba girer.
Kalori hesaplama aracı bu iki sayfayı
tamamlar: burada kilonuzun boya oranını, orada günlük enerji ihtiyacınızı görürsünüz.
İki aracın sınırı da aynıdır: ikisi de beslenme planı vermez ve tıbbi tavsiye yerine
geçmez.
Sık yapılan üç hata
- Boyu santimetre yerine metre sanmak. 170 ile 1,70 aynı boydur; hesaplayıcı
ikisini de tanır ama elle hesap yaparken bu karışıklık sonucu on kat saptırır. - Tek ölçümle karar vermek. Gün içinde kilo birkaç kilogram oynar. Ölçümü
aynı saatte ve aynı koşullarda tekrarlamak daha anlamlıdır. - Değeri teşhis sanmak. Eşiğin üstünde çıkmak bir hastalık tanısı değildir;
hekime başvurmak için bir işarettir.
Hedef kiloyu bulmak
Hesaplayıcı, eşiklerin sizin boyunuzda kaç kiloya denk geldiğini gösterir. Böylece “kaç kilo
olursam DSÖ’nün fazla kilo tanımının dışında kalırım” sorusunun cevabını doğrudan görürsünüz.
Aradaki farkı ve yüzdesel değişimi hesaplamak için
yüzde hesaplama ve
hesap makinesi sayfalarını kullanabilirsiniz.
Kilo hedefi belirlerken süre de önemlidir; iki tarih arasındaki gün sayısını
gün hesaplama aracıyla bulabilirsiniz.
Girdiğiniz bilgiler nereye gidiyor?
Hiçbir yere. Hesap tamamen tarayıcınızda yapılır: boy, kilo ve yaş bilgisi sunucuya
gönderilmez, kaydedilmez. Sayfayı kapattığınızda girdiğiniz değerler de gider. Sağlık
verisi kişisel veridir ve bu araç onu toplamaz.
Kişisel verinin korunmasına ilişkin genel çerçeve için Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun
sayfası aşağıdaki kaynaklar bölümündedir. Aynı yaklaşımı sitedeki diğer sayfalarda da
izliyoruz; örneğin SGK hizmet dökümü
rehberinde kimlik gerektiren bir sorguyu taklit etmek yerine resmî kanala yönlendiriyoruz.
Sık sorulan sorular
Vücut kitle indeksi nasıl hesaplanır?
Formül basittir: kilogram cinsinden ağırlık, metre cinsinden boyun karesine bölünür. Boyu 1,80 metre ve kilosu 90 olan biri için sonuç 27,8 çıkar. Yukarıdaki hesaplayıcı bu işlemi yapar ve sonucu DSÖ eşikleriyle karşılaştırır.
DSÖ’nün eşikleri kaç?
Dünya Sağlık Örgütü yetişkinler için iki eşik tanımlıyor: 25 ve üzeri fazla kilo, 30 ve üzeri obezite. Bu iki eşik kurumun kendi bilgi notundan doğrulanmıştır ve bu sayfadaki hesaplayıcı yalnız bu iki eşiği kullanır.
Neden zayıflık eşiği ya da obezite sınıfları gösterilmiyor?
Çünkü bu eşikleri DSÖ’nün erişilebilen metninden doğrulayamadık. İnternetteki çoğu hesaplayıcı bu kırılımları kaynak göstermeden basar. Doğrulanmamış bir sayıyı hesaba gömmek yerine, neyi bilmediğimizi yazmayı tercih ediyoruz.
Neden 18 yaşın altında sonuç vermiyor?
DSÖ, çocuk ve ergenlerde değerlendirmenin yaş dikkate alınarak yapılması gerektiğini belirtiyor. Bu, yaşa ve cinsiyete göre büyüme eğrisi verisi ister. Böyle bir veri olmadan çocuk için üretilen yorum yanıltıcı olur; araç sonuç yerine uyarı basar.
Sporcuyum, sonucum yüksek çıktı. Ne anlama geliyor?
Vücut kitle indeksi kas ile yağı ayırt etmez; yalnız kilonun boya oranına bakar. Kas kütlesi yüksek kişilerde değer olduğundan yüksek görünebilir. DSÖ de bu değeri yağlılığın vekil göstergesi olarak tanımlar, kesin bir yağ ölçümü olarak değil.
Kaynaklar
Aşağıdaki adreslerin erişilebilirliği bu sayfa hazırlanırken ölçüldü. Eşikler, ilk
bağlantıdaki metinden birebir okunarak alındı.
- Dünya Sağlık Örgütü — Obesity and overweight — yetişkin eşiklerinin ve çocuklara ilişkin uyarının kaynağı.
- Dünya Sağlık Örgütü — Obezite konu sayfası — kurumun konuya ilişkin genel kaynakları.
- T.C. Sağlık Bakanlığı — Türkiye’deki sağlık hizmetleri ve başvuru kanalları.
Son güncelleme: 11 Eylül 2026. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye
yerine geçmez. Değerlendirme için hekiminize başvurun.